Eindhoven als thuisbasis en werkplaats
Hanneke groeide op in Eindhoven, vertrok voor haar studie en kwam later terug. Inmiddels waardeert ze juist iets wat in een stad niet vanzelfsprekend is: rust. Eindhoven voelt voor haar gemoedelijk. Veel ideeën ontstaan thuis of tijdens een wandeling in het park. Voor andere projecten heeft ze juist de drukte nodig. Voor Koffie met Kletskoek haalt ze bijvoorbeeld materiaal uit gesprekken, mensen en kleine situaties die ze opvangt wanneer ze ergens koffie drinkt.
“De rust geeft me ruimte om te denken en in mijn hoofd te schetsen, terwijl de stad me soms materiaal geeft.”
Die combinatie van rust en reuring zit ook in haar persoonlijke kaart van Eindhoven. Ze dwaalt graag door het groen, bezoekt de plekken waar kauwtjes samenkomen en neemt pelpinda’s voor ze mee. Als ze iemand haar Eindhoven zou laten zien, staat het Evoluon hoog op de lijst. Ze noemt zichzelf “een beetje verliefd” op de futuristische ufo-vorm. Ook MU Hybrid Art House op Strijp-S is zo’n plek waar ze graag terugkomt: werk dat vreemd, hybride of futuristisch mag zijn past goed bij haar eigen nieuwsgierigheid.
Ook haar werkplek is onderdeel van dat makersgevoel. Haar nieuwe atelier bij TAC voelt volgens Hanneke direct meer als een creatieve thuisbasis. Niet alleen omdat ze er kan werken, maar omdat er andere makers om haar heen zitten. Voor iemand die eerder op een atelierplek soms eenzaamheid ervoer, maakt die creatieve bubbel een zichtbaar verschil.
Kunst die je onderweg tegenkomt
Voor Hanneke is kunst in de openbare ruimte op zijn best wanneer je er niet speciaal voor op pad hoeft. Een werk kan onderdeel worden van een route die iemand elke dag fietst of loopt. Dat gebeurt inmiddels letterlijk met haar werk in Eindhoven. Rond Fellenoord maakte ze voetmuren die aansluiten op het project Walk the Walk; bij Neckerspoel volgde Walking Hands, een grote muurschildering die is afgeleid van haar Beings. Daarnaast beschilderde ze verschillende verkeerskastjes in opdracht van de gemeente.
“Het werk wordt onderdeel van de omgeving en daarmee ook een klein onderdeel van iemands dagelijks leven.”
Ze merkt dat die zichtbaarheid iets doet. Onbekenden herkennen de kastjes wanneer ze vertelt wat ze maakt. Een bewoner van Strijp-S zocht haar zelfs op toen een beschilderd kastje vervangen zou worden, met de vraag of hij het werk daarna in huis mocht hebben. Voor Hanneke is dat misschien wel de mooiste vorm van bereik: niet dat iemand de naam van een kunstenaar kent, maar dat een beeld ongemerkt vertrouwd is geworden.
Eindhoven geeft volgens haar relatief veel ruimte aan dit soort projecten. Tunnels en technische kastjes die anders grijs blijven, krijgen een eigen gezicht. Tegelijk ziet ze nog een volgende stap: betrek makers eerder bij nieuwe gebiedsontwikkeling. Niet pas wanneer een plek af is en er nog “iets creatiefs” moet komen, maar al terwijl wordt nagedacht over de sfeer en identiteit van een nieuwe buurt.
Nieuwsgierig naar lichaam en geest
Dat het menselijk lichaam steeds terugkomt in haar werk is geen toevallige stijlkeuze. Voor ze illustratieve vormgeving ging studeren, begon Hanneke met Gezondheidswetenschappen in Maastricht. Ze kon de studie goed aan, maar merkte dat haar hart ergens anders lag. De fascinatie voor de mens bleef wel. Als kind keek ze al geboeid in de anatomieboeken van haar moeder, die wijkverpleegkundige was. Ze tekende vanaf het moment dat ze een potlood kon vasthouden.
“Mijn studie heeft me niet zozeer een bepaalde beeldtaal meegegeven, maar wel een manier van kijken: nieuwsgierig naar hoe mensen in elkaar zitten, zowel letterlijk als figuurlijk.”
Die manier van kijken is nog steeds belangrijker dan het medium. Soms wordt het een tekening, soms fotografie, soms een publieke opdracht. De terugkerende vraag is steeds: waarom noemen we het ene lichaam, gedrag of uiterlijk normaal en het andere bijzonder? En wat gebeurt er wanneer je die eerste categorieën even loslaat?
Beings: sinds 2016 tekenen zonder vangnet
Op 1 januari 2016 tekende Hanneke haar eerste Being. Sindsdien maakt ze iedere dag een nieuwe figuur, direct met pen op papier en zonder schets. Er is nog een regel: geen enkele Being wordt weggegooid. Juist die beperking werd een manier om haar perfectionisme te trainen. Als jongere maker kon een klein foutje genoeg zijn om opnieuw te beginnen. Bij Beings kan dat niet.
Hanneke noemt de regels in het interview gekscherend een vorm van zelftherapie. Ze moest leren dat een lijn die anders loopt dan bedacht niet automatisch fout is. Sterker nog: tekeningen waar zij zelf twijfels over had, bleken soms precies de Beings die iemand anders wilde kopen.
“Mijn eigen oordeel over wat goed of fout is, is niet automatisch de waarheid.”
De serie gaat daardoor tegelijk over tekenen en over mensen. Iedere Being heeft een ander lichaam, een andere houding of een andere vorm van intimiteit. Mensen vragen Hanneke inmiddels ook om hun eigen lichaam als Being te tekenen. Soms krijgt ze daarna terug dat het beeld voelt als herkenning of bevestiging: een klein bewijs dat ze mogen zijn wie ze zijn. Dat vindt ze een van de mooiste kanten van het project.
Een lichaam mag ook gewoon een lichaam zijn
Naakt, intimiteit en seksualiteit komen regelmatig terug in Hannekes werk. Niet omdat ze bewust op effect uit is, maar omdat het lichaam voor haar een directe en menselijke beeldtaal is. We worden allemaal naakt geboren, zegt ze. Ze ziet daarom geen reden om een getekend lichaam automatisch als iets te behandelen waarvoor een kijker zijn ogen zou moeten sluiten.
“Voor mij betekent artistieke vrijheid dat ik het lichaam mag laten zien zonder het vooraf te hoeven verantwoorden.”
Een werk mag volgens haar best schuren. De uitnodiging zit vooral in wat daarna gebeurt. Misschien ziet iemand in eerste instantie alleen “bloot”. Wie langer kijkt, kan ook kwetsbaarheid, humor, schoonheid of menselijkheid zien. Dat sluit aan bij haar artist statement op haar website: werk moet nieuwsgierigheid belonen. Hoe langer je kijkt, hoe meer er te ontdekken mag zijn.
Als de straat terugpraat
Vrijheid in de openbare ruimte betekent niet dat een kunstenaar alles zonder context neerzet. Bij opdrachten laat Hanneke vooraf een vrij uitgewerkte schets zien. Het akkoord daarop is voor haar belangrijk, juist omdat mensen niet kunnen kiezen of ze een werk op hun dagelijkse route tegenkomen. Ze denkt daarom bewust na over omgeving en publiek. Bij de voetmuren voegde ze bijvoorbeeld kinder- en babyvoetjes toe; op een verkeerskastje tekende ze een moeder met kind.
Op een ander kastje liet ze bovenaan zelfs bewust ruimte vrij voor stickers en tags. Mensen die iets willen achterlaten, krijgen zo een plek zonder direct over het beeld heen te hoeven werken. Dat is een klein detail, maar het zegt veel over hoe ze naar de straat kijkt: niet als een leeg vel van één maker, maar als een gedeelde omgeving.
Soms reageert die omgeving anders dan gehoopt. Een kastje met een moeder en kind kreeg een groot kruis over de afbeelding. Dat raakte haar, omdat de bekladding voor haar niets met het beeld leek te bespreken. Een tweede incident voelde anders: iemand tekende een bikinitopje en broekje over een naakte vrouwenfiguur. Ook dat had ze liever niet gehad, maar nu moest ze er óók om lachen.
“Bij dat tweede dacht ik vooral: blijkbaar heeft mijn werk iets bij je losgemaakt.”
Voorbij de eerste blik
Die bereidheid om haar eigen eerste reactie opnieuw te bekijken, loopt ook door haar fotografie. Voor Sexhibition werd Hanneke gekoppeld aan Meesteres Eve. Tijdens een BDSM-sessie maakte ze beelden voor het drieluik Intimiteit in Overgave. Een moment dat er van buitenaf pijnlijk uitzag, riep bij Hanneke eerst medelijden op. Vrijwel meteen moest ze zichzelf corrigeren: de deelnemer koos hier vrijwillig voor en kon de ervaring heel anders beleven dan zij als buitenstaander aannam.
“Wat ik van buitenaf zie, vertelt niet automatisch wat iemand van binnen ervaart.”
Daarom legt ze in dit project niet alleen nadruk op spanning, maar ook op consent, vertrouwen, zachtheid en zorg. Op het moment van dit interview is het drieluik onderdeel van Sexhibition bij Willem Twee in Den Bosch, te zien tot en met 25 oktober 2026.
Hetzelfde principe - niet alles bij de eerste blik prijsgeven - zit in Living Alone (Together), de fotoserie die Hanneke tijdens de lockdown maakte met Nadiah, een levensgrote pop. In de sets zitten kleine details en visuele “Easter eggs” die je soms pas later ziet. Hanneke noemt zo’n set een klein museumpje van haar brein. De foto wordt daarmee geen plaatje dat je in één seconde begrijpt, maar een wereld waarin je nog iets kunt ontdekken.
Wat makers van Hanneke kunnen meenemen
Hanneke ging ooit illustratieve vormgeving studeren omdat ze dacht dat haar tekeningen méér nodig hadden: meer achtergrond, meer diepte, meer uitwerking. Tijdens haar studie probeerde ze allerlei manieren van tekenen en vormgeven. Uiteindelijk kwam ze juist terug bij de eenvoud waarmee ze begonnen was. Het minimalisme bleek geen tekortkoming, maar haar eigen taal.
“Het minimalisme was geen beperking waar ik vanaf moest, maar juist iets wat echt bij mij hoorde.”
Daar zit ook haar advies aan beginnende makers in. Blijf bezig met iets waar je zelf enthousiast van wordt, ook wanneer je nog niet precies weet waar het naartoe gaat. Niet iedere stap hoeft onderdeel van een uitgewerkt carrièreplan te zijn. Door te maken, te proberen en te blijven kijken wordt vanzelf duidelijker waar je naar terugkeert.
“Niet voortdurend nadenken over wat anderen verwachten, maar blijven maken wat voor mij interessant is.”
En juist daar komt Eindhoven opnieuw in beeld. Een stad kan makers niet vertellen wat hun stijl moet zijn, maar kan wel plekken, opdrachten, ateliers en ontmoetingen bieden waarin ze die stijl kunnen vinden. Voor Hanneke zit makersstad Eindhoven daarom niet alleen in zichtbare murals en beschilderde kastjes. Het zit ook in een atelier waar andere makers naast je werken, een experimentele expositie op Strijp-S en de vrijheid om een onverwacht idee serieus uit te proberen.
Een plein dat steeds opnieuw begint
Als Hanneke morgen zonder beperkingen een nieuw werk voor Eindhoven mocht maken, kiest ze opvallend genoeg niet voor een monument dat onaantastbaar moet blijven. Ze droomt van een enorm plein als gezamenlijke kleurplaat: een grappig landschap met dieren en onverwachte alledaagse objecten, met genoeg lege ruimte zodat voorbijgangers zelf kunnen kleuren, patronen toevoegen en tekenen.
De kleuren zouden tijdelijk zijn. Regen spoelt ze uiteindelijk weer weg, waarna iedereen opnieuw kan beginnen. Wat vandaag door een kind, bezoeker of maker wordt toegevoegd, kan een paar dagen later verdwijnen en ruimte maken voor iets nieuws.
Het past precies bij de manier waarop Hanneke naar maken kijkt. Niet alles hoeft perfect, niet ieder beeld hoeft bij de eerste blik af te zijn en een stad wordt interessanter wanneer bewoners en makers er samen iets aan mogen toevoegen. Misschien is dat uiteindelijk ook haar blik op Eindhoven als makersstad: niet één vast eindbeeld, maar een plek die blijft veranderen omdat mensen durven te kijken, reageren en maken.
Meer werk van Hanneke Wetzer bekijken? hannekewetzer.com · Instagram: @wtzr79
Relevante websites en projecten
Meer over Hanneke Wetzer en de plekken en projecten die in het artikel worden genoemd:
Hanneke Wetzer — officiële website
Beings — Hanneke Wetzer
Living Alone (Together)
Instagram @wtzr79
TAC Eindhoven
MU Hybrid Art House
Willem Twee